دولت اعتدال و حقوق کارگران

shadyar-omraniچشم سوم
دولت اعتدال و حقوق کارگران
<۱۳۹۲ مهر ۱۶ >شادیار عمرانی / رادیو کوچه
با روی کار آمدن حسن روحانی به عنوان رییس دولت اعتدال و تدبیر، شعفی فراگیر جامعه‌ی ایرانی را به تغییری به سوی باز شدن فضای سیاسی و رفع فشارهای اقتصادی امیدوار کرد.
فایل صوتی را از اینجا بشنوید
فایل را از این جا دانلود کنید

حسن روحانی، در اولین قدمها با سعی بر حفظ سطح امیدواری در جامعه، در سیاست خارجی خود آغاز به اتخاذ روش‌هایی به ظاهر نرم‌تر کرده است. این در حالی است که گرچه با آزاد شدن تعدادی چند از زندانیان سیاسی خاص به طور نمادین تلاش به وانمود کردن باز شدن فضای سیاسی در ایران نموده است، با اتکا بر سیاست خصوصی سازی بخش اعظمی از طبقه کارگر و زحمتکشان از طبقه آسیب‌پذیر را نگران آینده‌ای سخت کرده است. آینده‌ای که می‌تواند با این استقبال دولت از سرمایه‌گذاری خارجی و پیشروی به سمت خصوصی سازی هر چه بیشتر، شرایط زندگی را در حداقل‌های نیاز و حقوق این طبقه عظیم از جامعه سخت‌تر و سخت‌تر کند.

در حالی که سیاست‌های دولت روحانی به شدت مورد استقبال اصلاح‌طلبان و نئولیبرال‌ها قرار گرفته است، به شدت مورد انتقاد بخش قابل توجهی از طبقه‌ی کارگر و فعالان کارگری در ایران است. در هفته‌ی گذشته، 165 تن از فعالان کارگری و سیاسی چپ‌گرا با امضای بیانیه‌ای اعتراض خود را به لایحه‌ی اصلاح قانون بیمه‌ی تامین اجتماعی ابراز کردند. در این خصوص با بهرنگ زندی، فعال کارگری و نویسنده، و هم‌چنین منصور اسانلو، عضو هیات موسسان سندیکاهای کارگری به گفتگو نشسته‌ام. با هم می‌شنویم.

شادیار عمرانی: در خدمت آقای «بهرنگ زندی» هستیم، از فعال سیاسی و کارگری و همچنین نویسنده. ایشان از امضاکنندگان بیانیه‌ای هستند که در هفته‌ی گذشته در اعتراض به لایحه‌ی اصلاحیه‌ی قانون تامین اجتماعی منتشر شد. آقای زندی، به برنامه‌ی «چشم سوم» خوش آمدید.

بهرنگ زندی: سلام و درود به شنوندگان «چشم سوم»

شادیار عمرانی: جناب زندی، در گرماگرم مذاکرات هسته‌ای ایران و آغاز گفتگوی دولت روحانی با دولت اوباما، که بازخوردهای نسبتا مثبتی در رسانه‌ها منعکس شد، طرح اصلاحیه‌ی قانون تامین اجتماعی نیز مطرح شد و ما هفته‌ی گذشته دیدیم که بیانیه‌ای در اعتراض به این اصلاحیه نوشته شد. شما از امضاکنندگان این بیانیه بودید. می خواهیم که بیشتر درباره‌ی این اصلاحیه بدانیم و این‌که چرا به آن اعتراض کردید؟

بهرنگ زندی: این اصلاحیه قانون تامین اجتماعی در آبان ماه ١٣٩١ در دوران ریاست آقای مرتضوی، مورد تصویب واقع شد و به مجلس در یک سکوت کاملا محفلی و خبری از طرف تمام رسانه‌ها تحویل داده شد. اتحادیه‌های کارگری در آن زمان صحبتهای زیادی در مورد این اصلاحیه کردند. اما پی‌گیری‌های لازم برای اعتراض و بازگرداندن قانون تامین اجتماعی به همان قانون فعلی صورت نگرفت. این قانون در هیاهوهای جنگ سوریه، در گرماگرم گفتگوهای ایران و آمریکا در نیویورک در راه مجلس بود و می‌خواست مثل سایر قانون‌های جنجال برانگیز که در عمر حکومت جمهوری اسلامی سابقه‌ی زیادی از تصویب قانون‌هایی از این دست داریم در یک سکوت کاملا خبری و رسانه‌ای مورد تصویب واقع شود.

b

واکنشی که ما نشان دادیم روشنگری در این زمینه است که این هشدار را داریم به ٣۶ میلیون بیمه شده‌ی اصلی و تبعی می‌دهیم که این قانون به هر عنوان تصویب شود خطرات و صدمات و لطمات جدی‌ای به وضعیت معیشت و بهداشتی مزدبگیران خواهد زد که بخش عمده‌ای از آن را کارگران صنعتی و خدماتی تشکیل می‌دهند که جزو خانوده‌ی تامین اجتماعی هستند. در این زمینه ١۶۵ تن از نویسندگان و فعالین چپ این بیانیه را صادر کردند که باز هم در صدر اخبار کارگری قرار بگیرد. و بیشتر تاثیر خود را روی اتحادیه‌ها، سندیکاها، و مجامع عمومی کارگران قرار دهد که به عنوان ضروری‌ترین خواسته و مطالبات طبقه‌ی کارگر در دوره‌ی حاضر، به نظر من باید مطرح شود.

شادیار عمرانی:  جناب زندی، از مفادی که در این لایحه برای اصلاح آمده است، ما هم افزایش سن بازنشستگی را داشتیم، که خیلی جنجال برانگیز است، و هم افزایش دو درصدی پرداخت بیمه توسط کارگران. از طرفی، پرسشی که بسیاری از شنودگان پیشتر مطرح کرده بودند، سوالی بود که چه نقشی دولت می‌تواند در بخش بیمه داشته باشد؟ به خصوص وقتی شرکت‌های بیمه اغلب شرکت‌های غیردولتی هستند. شما در این بیانیه به سه جانبه‌گرایی ای که دولت پیشه کرده است اشاره کرده‌اید. آیا ممکن است در این مورد برای شنودنگانمان بیشتر توضیح دهید؟

بهرنگ زندی: این قانون به هر عنوان تصویب شود خطرات و صدمات و لطمات جدی‌ای به وضعیت معیشت و بهداشتی مزدبگیران خواهد زد

بهرنگ زندی: ببینید، تاکید ما این است که این قانون بر اساس سه جانبه‌گرایی تصویب شده است. این بحثی است که از چندین سال پیش مطرح شده است، و قانون تازه‌ای نیست. هر قانون کار و هر قانون تامین اجتماعی را به اسم سه جانبه‌گرایی، یعنی حضور نمایندگان دولت، کارگران و کارفرمایان اسم‌گذاری کردند. و تاکید می‌کنم که در هر کدام از این قانون‌ها، نماینده‌ی کارگران هم حضور داشتند. اما بحث بیمه، که شما در صحبت‌هایتان گفتید که شرکت‌های خصوصی هم در بیمه وجود دارند، خود همین شرکت‌های خصوصی که از دوران آقای خاتمی، بیمه‌های خصوصی همراه با بانک‌های خصوصی به وجود آمد، تعهدات بیمه‌ی خودشان را به کارگران به هیچ عنوان نمی‌توانند ارائه دهند. همین بحث و مساله بیمه‌ی «دی»، و بدهی‌هایی که نسبت به حق بیمه‌ی کارگران در استان البرز و تهران دارد. این بحث تازه‌ای است و بسیاری از شرکت‌های خصوصی دیگری که در زمینه‌ی بیمه کار می‌کنند. خود سازمان تامین اجتماعی هم در این قانون وقتی یک لایحه‌ی اصلاحی را اجرا می‌کند و در خروجی سایتش قرار می‌دهد، در اولین خط می‌نویسد که «با تاکید بر سه‌جانبه‌گرایی».

هیچ کارگری به نظر من چه نماینده‌ی واقعی کارگران باشد و چه خودش را نماینده‌ی واقعی کارگران نداند، نمی‌تواند زیر قانونی را امضا کند که از او می‌خواهد دو درصد اضافه‌تر پرداخت کند، و حق بیمه درمانی شامل فرانچیز اضافه پرداختی باشد، و از او می‌خواهد که پنج سال بیشتر کار کند، و بعد سن بازنشستگی‌اش را پنج سال افزایش دهند. آن چیزی که در واقع مطرح است به نظر من باید می‌نوشتند «دو جانبه‌گرایی دولت و کارفرما». چون سازمان تامین اجتماعی، به هیچ عنوان سازمان نماینده‌ی کارگران و مدافع کارگران نیست و این را با کارشکنی‌هایی که مدام می‌کند ثابت کرده است. و دولت هم به خوبی با این لایحه‌ها که ما به آن اعتراض کردیم، پشتیبانی می‌کند.

هر قانونی باید با نظر مستقیم کارگران و نمایندگان واقعی آنان، بدون حضور دولت با حضور کارفرمایان و کارگران صورت بگیرد و آن چیزی که باید اتفاق بیفتد، حذف دولت و چانه‌زنی کارگران با کارفرمایان است. به نظر من در وضعیت موجود این خواسته‌ی حداقلی است و کل این بیانیه ١۶۵ تن خواسته‌اش این است که این لایحه به مجلس نرود و جلوی آن گرفته شود. و امیدوارم روشن‌گری‌های دیگری نیز نه تنها از طرف این نویسندگان بلکه از طرف دلسوزان واقعی طبقه‌ی کارگر و فعالان واقعی طبقه‌ی کارگر نیز صورت بگیرد.

شادیار عمرانی: ممنونم از حضورتان در برنامه و شب شما خوش.

بهرنگ زندی: ممنون از شما.

k

در ادامه در خدمت آقای منصور اسانلو هستیم، عضو هیات موسسان سندیکاهای کارگری و اولین رییس هیات مدیره‌ی سندیکاهای کارگران شرکت واحد پس از سال 1384. آقای اسانلو به برنامه خوش آمدید.

منصور اسانلو: سلام. ممنونم از شما

شادیار عمرانی: جناب اسانلو، طی اخباری که اخیرا به دست ما رسید، و در پی آن بیانیه‌ای هم حتا منتشر شد اصلاحیه‌ای بر قانون حق بیمه تامین اجتماعی به مجلس داده شده است. و این قانون بسیاری از حقوق حقه‌ی کارگران را تضییع می‌کند. مثل افزایش سن بازنشستگی، به صرف بالا رفتن امید به زندگی، یا افزایش دو درصدی پرداخت حق بیمه و این سه‌جانبه‌گرایی‌ای که دولت در بخش تامین اجتماعی پیشه کرده است.

از شما سوال دارم که در مورد این لایحه نظرتان را بگویید. و به ما بگویید که چنانچه این لایحه به تصویب رسد چه بخشی از جامعه و کارگران  متضرر خواهند شد؟ چگونه متضرر خواهند شد؟ و همچنان می‌خواهم بدانم که آیا سابقه‌ای این‌چنین در تصویب این‌چنین قوانین قبلا در دولت پیشین وجود داشته است یا خیر؟

منصور اسانلو: ببینید، مدتی است که ما می‌بینیم که تمام تغییراتی را که می‌خواهند در قوانین موجود بدهند، اعم از تامین اجتماعی، قانون کار و قوانین حمایتی که بازمانده‌هایی هست از قوانینی که در دوران حتا قبل از انقلاب داشتیم، و بعد در دهه‌ی شصت و اوایل انقلاب که حضور نیروهای انقلابی و وجود کارگران که با اعتصاب سراسری خودشان انقلاب را به پیروزی رساندند، را دارد کمرنگ‌تر می‌کند.

منصور اسانلو : امروز صاحبان سرمایه و قدرت حکومتی و دولتی، نه تنها به دست‌آوردهای کارگران حمله می‌کنند، بلکه به نوعی کارگرها را از حق حیات محروم می‌کنند

و این تغییر قوانین همه‌شان دست به دست هم داده‌اند، تا آن امکاناتی را که در حالت حداقلی خودش هنوز برای کارگران باقی مانده است را از دست آن‌ها خارج کند. از جمله همین تغییر بیمه‌های تامین اجتماعی. شما نگاه کنید، این‌ها دارند دو سال به پرداخت حق بیمه‌ها اضافه می‌کنند، یعنی کارگران باید دو سال بیشتر کار کنند تا بتوانند به سن بازنشستگی برسند. از آن طرف دو سال هم سن بازنشستگی‌شان بالاتر می‌رود. چون دو سال باید حق بیمه‌شان را پرداخت کنند. و از آن طرف دو درصد هم به آن حق بیمه‌ی هفت درصدشان دارند اضافه می‌کنند تا ٩ درصد شود. و باز این دارد از کیسه‌های بسیار نازک شده‌ی دستمزدهای کارگری می‌رود.

و این‌که حتا نگاه کنید موازی با تغییر بیمه‌های تامین اجتماعی، که به ضرر کارگران این‌طور پیش می‌رود، در راستای تغییر قانون کار و یک جور آیین‌نامه‌های داخلی وزارت کار آمدند و طرح استاد-شاگردی را به اجرا در آوردند. و آن‌جا هم باز کارگران جوان دو سال باید زیردست یک کارفرما بروند و شروع به کار کنند، بدون این‌که از حق بیمه، بازنشستگی، و حمایت‌های قانونی و حمایتی در چارچوب‌های تصویب شده‌ی حداقلی قانون کار برای کارگران پیش بینی شده [برخوردار شوند]. و این‌جا شما می بینید که این‌ها بسیار هماهنگ با هم دارند پیش می‌روند. و دست آوردهایی که کارگران ایران طی صد سال گذشته با مبارزات سندیکایی و جانفشانی‌های زیاد به دست آورده بودند و این حداقل‌ها در زمان انقلاب هم به نظر من نه تنها تثبیت نشد بلکه به خطر افتاد با به وجود آوردن قوانینی مثل شوراهای اسلامی کار به جای سندیکای مستقل کارگری، امروز چون به نظر می‌رسد صاحبان سرمایه و قدرت حکومتی و دولتی، چون میدان را دارند کاملا خالی می‌بینند، و یک نیروی سازمان‌یافته‌ی کارگری را در مقابل خودشان ندارند، نه تنها به دست‌آوردهای کارگران حمله می‌کنند، بلکه به نوعی کارگرها را از حق حیات محروم می‌کنند.

osanloo

و این رشته در جمهوری اسلامی سر دراز دارد. در دوران دولت اصلاحات هم ما دیدیم کارگاه‌هایی که از پنج کارگر کمتر و سپس از ده کارگر کمتر داشتند، آن‌ها را هم از شمول قانون کار خارج کردند. و عملا میلیون‌ها نفر از کارگران و خانواده‌هایشان از پوشش‌های تامین اجتماعی و قانون کار خارج شدند . این تغییر بیمه‌های تامین اجتماعی یعنی قانونی که الان دارند پیشنهاد می‌کنند، مطمئن باشید که در پشت خودش پیامدهای بسیار خطرناک و بدتری را برای کارگران خواهد داشت. اگر کارگران ما آگاه نشوند و با ایجاد تشکل‌ها، و تقویت تشکل‌های موجود، و به هم پیوستنشان، و ایجاد نشریات مستقل کارگری، کع در آن‌ها این مطالب را به هم برسانند، و این اطلاعات را به هم‌دیگر بدهند، خیلی بدتر خواهد شد.

نبودن یک سازماندهی کارگری، و نداشتن این قدرت متحد و سراسری نیروی زحمت‌کشان در سراسر ایران، میدان را کاملا خالی گذاشته و برای کسانی که به عنوان کارفرمای حکومتی نه تنها به طبقه‌ی کارگر و حتا بخش خصوصی غیر دولتی را هم از هم پاشونده‌اند. و عملا کل کشور را به درآمد نفت وابسته کرده‌اند. و این درآمد نفت هم برایشان مهم نیست که بین سه تا پنج میلیون یا شش میلیون از کسانی که حول و حوش خود حکومت هستند، می توانند پوشش ایجاد کنند. و بقیه‌ی مردم و طبقه‌ی کارگران و زحمت‌کشان، اصلا برای آن‌ها مهم نیستند.

به همین دلیل من از همین‌جا هشدار می‌دهم، به همکاران خودم، به کارگران ایران، و به کسانی که صدای من را می‌شنوند، و دل‌سوزی دارند نسبت به امر طبقه‌ی کارگر، و مسائلی که به زندگی آن‌ها مربوط می‌شود، حتما به این موضوع به طور جدی بپردازند. و با ایجاد تشکل‌های داخلی، و کمپین‌‌هایی و جمع‌آوری امضا و با حضورهایی در جاهای مختلف، جلوی مجلس و یا جلوی وزارت کار، و یا ایجاد تشکل‌ها در محیط‌های کار، نسبت به این تغییر قانون بیمه تامین اجتماعی، که کاملا به ضرر کارگران است، در میدان حاضر شوند و مخالفت خودشان را نشان دهند.

منصور اسانلو : و این تغییراتی که دارد پیش می‌آید همه‌اش به ضرر طبقه‌ی کارگر هستند

حدود هفت یا هشت ماه پیش سندیکای کارگران شرکت واحد، نسبت به هر دو تغییر قانون کار و بیمه‌های تامین اجتماعی، که آن موقع پیش‌نویس‌هایشان مطرح شده بود، دو بار یا سه بار اظهار نظر کرد. بعد در رسانه‌های عمومی هم اعتراض خودش را به این موضوع عنوان کرد. و یک بیانیه‌ای هم در این رابطه صادر شد. که خود من آن موقع در آخرین جلساتی که داشتم در جریانش بودم. و قرار بر این شد که ما اعتراضات خودمان را نسبت به این تغییر قوانین به ضرر کارگر اعلام کنیم.

همین‌طور سندیکای فلزکاران مکانیک و نقاشان ساختمان، همین‌طور سندیکا یا اتحادیه‌ی کارگران پروژه‌ای و اتحادیه آزاد کارگری، و کانون مدافعان حقوق کارگر در داخل کشور، و اتحادیه کارگران خباز سقز هم تا آن جایی که من اطلاع دارم مخالفت خودشان را با این تغییر قوانین به ضرر کارگران، در تحلیل‌ها و بیانیه‌های خودشان، و نظراتی که ارائه داده‌اند اعلام کرده‌اند. اما این کافی نیست. این باید به کف جامعه برود، به بدنه‌ی کارگری پیوند بخورد، و تبدیل به یک جنبش اجتماعی شود و کمپینی را به راه بیندازد که توجه تمام کارگرها، مردم، زحمت‌کشان را به خودش جلب کند. حتا کارمندها و آموزگاران را. چون که همان‌طوری که مساله‌ی مثلا این تغییر بیمه‌ها به ضرر کارگران دارد می‌شود که دو سال بیشتر باید حق بیمه بدهند، دو درصد بیشتر حق بیمه بدهند، در نهادهایی که این قوانین را تصویب می‌کنند سه جانبه‌گرایی واقعی اصلا نیست. چون نمایندگان واقعی کارگری و تشکلات واقعی کارگری و کارمندی حضور ندارند که قوانین را تصویب کنند.

پس با ایجاد تشکل‌ها می‌شود که بر همه‌ی این‌ها تاثیر گذاشت و با رسانه‌ای کردن، مطرح کردن، اطلاعیه دادن، اعلامیه چاپ کردن، پخش کردن و در اختیار هم قرار دادن، و در محیط‌های کار و زندگی درباره‌ی این موضوعات صحبت کردن. به هر حال این تغییرات، چه در بیمه‌های تامین اجتماعی و چه در قانون کار و چه مربوط به آموزش و پرورش، در رابطه با آموزگاران دوره‌های آمادگی و پیش دبستانی، آموزگاران حق التدریسی، ساعتی و غیر رسمی و پیمانی و در بخش‌های پرستاری و کارمندی هم که سال‌هاست که همه را به شکل قراردادی و پیمانی و از طریق شرکت‌های بیمه‌ای خصوصی که کارگر را می‌گیرند و اجاره می‌دهند، به نوعی برده‌داری است، و این شرکت‌ها کاملا غیرقانونی هستند و در هیچ کجای قانون هم پیش‌بینی نشده‌اند، در رابطه با استثمار کارگران و این‌که با یک کارفرما قرارداد می‌بندند و یک بخشی از حقوق کارگر را آن‌ها می‌خورند، یک بخشی را هم کارفرما، و کارگری هم که به سر کار می‌آیند، به خاطر بیکاری بزرگی که در جامعه‌ی ما هست، با کمترین دستمزد و کمترین امکانات و بدون بیمه و پشتوانه‌های حقوقی و حقیقی قانونی، شروع به کار می کند.

ka

من از شما ممنونم که این مصاحبه را با من کردید، و این تغییراتی که دارد پیش می‌آید همه‌اش به ضرر طبقه‌ی کارگر هستند و از همین الان کارگران و کارمندان و آموزگاران باید در برابر این‌ها موضع بگیرند، با همدیگر بنشیند و گفتگو کنند، تشکل‌هایی که موجود هستند و آن‌جاهایی که تشکلی موجود نیست، تشکل‌ها ایجاد شوند، بیانیه‌ها صادر شود و متحدا و در یک پیوند سراسری به دولت آقای روحانی، که روی کار آمده، یادآوری کنند که تو قول‌هایی دادی برای حمایت از کارگران و کارمندها و زحمت‌کشان و به رسمیت شناختن نهادهای آن‌ها، و رساندن حداقل دست‌مزد به نرخ واقعی تورم، که الان در جامعه‌ی ما از ۴٢ درصد هم بالاتر رفته است. خصوصا در امر مسکن، و خورد و خوراک و پوشاک. باید ایستادگی کرد، و هشدار می‌دهیم که اگر این ایستادگی نشود مطمئنا بعد از این تغییرات  مقدماتی، تغییرات بعدی خواهد آمد که خیلی بدتر از این‌ها خواهد شد. و به همین ترتیب دست‌آوردهای کارگران در امر تامین اجتماعی و کار و زندگی از دستشان خواهد رفت.

شادیار عمرانی: خیلی متشکرم آقای اسانلو، شبتان خوش

منصور اسانلو: شب شما به خیر

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s